Czerwiec polski

Czerwiec polski

79.00

Antoni Władysław Jakubski,
Czerwiec polski (POROPHYROPHORA POLONICA L).
Studium historyczne ze szczególnym uwzględnieniem roli czerwca w historii kultury.

Czerwiec polski to przez stulecia jedyne źródło czerwonego barwnika tak potrzebnego wielkim tego świata do zaznaczenia swojej wyjątkowej pozycji. Czerwiec polski to lewar, na którym wyniesiona została w górę Rzeczpospolita; to jedno ze źródeł jej sukcesu i bogactwa. Dlaczego – zapyta ktoś – nie powraca się w nowych opracowaniach do tematu czerwca polskiego, skoro to takie ważne? Na to pytanie powinni odpowiedzieć zawodowi historycy. Jestem jedynie amatorem, dziennikarzem oceniającym – czasem trafnie, czasem nie – potencjał różnych tematów, a także wydawcą. Jako dziennikarz i wydawca mogę więc jeszcze raz powtórzyć – książka o czerwcu polskim Antoniego Jakubskiego to jedna z najważniejszych książek napisanych w języku polskim.

Czasem w tak drastycznie prostych i klarownych opiniach dobrze jest się podeprzeć jakimś łatwym w ocenie wizualnej argumentem. Ja mam taki argument. Jeśli popatrzymy na zasięg występowania czerwca polskiego, łatwo zauważymy, że pokrywa się on dość dokładnie – korekty na korzyść czerwca i niekorzyść Rzeczpospolitej występują na zachodzie – z granicami państwa polsko-litewskiego. Najprościej rzecz ujmując – wokół rynku czerwonego barwnika ukonstytuowało się nasze państwo. Profesor Antoni Jakubski dowodzi, że nie było to pierwsze państwo, które urządzone zostało wokół takiego rynku, bo też i czerwiec polski nie był w całej historii świata jedynym źródłem czerwonego barwnika. Zaskakujące jest to, jak ważny był to surowiec i jak poszukiwany, skoro organizacje zajmujące się jego pozyskaniem potrafiły stworzyć organizm polityczny dla ochrony tego rynku.

Tak to trzeba opisać, nie inaczej – państwa powstają dla ochrony lokalnych rynków eksportujących poszukiwane towary na inne, odległe rynki. Siła i potęga państwa zależeć więc będą od ilości rynków, które potrafi ono kontrolować oraz od tego, jak bardzo potrzebny jest innym, dalekim rynkom dostępny na nich towar.

Gabriel Maciejewski

Spis treści:

CZĘŚĆ I

Walka o naturę zwierzęcy czerwców. Roślina czy zwierzę….1

ROZDZIAŁ ICzasy starożytne…3

A. Tło pracy. Wyróżnienie poszczególnych czerwców barwierskich…3
B. Czerwce lakowe..7
C. Czerwiec armeński…14
D. Kermes…45

ROZDZIAŁ II. Wieki średnie. Okres upadku i narodziny nowej kultury…95

A. Uwagi ogólne…95

B. Sytuacja w krajach śródziemnomorskich…99
1. Rozwój nauki o kermesie i czerwcu…99
2. Kermes w przemyśle i handlu Bizancjum…119
3. Przemysł i handel kermesem w Italii i Prowansji…130
4. Kermes i czerwiec jako czynnik kultury średniowiecznej…141
5. Kermes i czerwiec w malarstwie średniowiecznym…164
6. Obrót handlowy i ceny…175

C. Kraje gallo-germańskie…183
1. Kwestja czerwca w rozwoju nauki…183
2. Czerwiec na polu kultury…191

CZĘŚĆ II
Kermes czy czerwiec?…225

Rozdział IIIOdrodzenie…227

1. Rozwój nauki o czerwcach…227
A. Uwagi wstępne…227
B. Stosunki w południowej Europie…230
C. Kraje gallo-germańskie…261
D. Zestawienie wyników…291

2. Rola czerwców w rozwoju kultury…310
A. Kermes i czerwiec w zastosowaniu aptecznem…310
B. Czerwiec i kermes w handlu i w barwierstwie…321

Rozdział IV. Rola czerwca w dawnej Słowiańszczyźnie oraz w Polsce Piastowskiej i Jagiellońskiej…336

A. Czasy najdawniejsze…336
B. Czerwiec w nauce polskiej w XV i XVI wieku…337
C. Czerwiec jako czynnik gospodarczy w Polsce…407
D. Handel czerwcem…429

Alfabetyczny wykaz stanowisk czerwca polskiego…461
Spis miejscowości, w których zbierano czerwca dla celów przemysłowych…470
Spis miejscowości zawartych na mapie Nr 5….471
Skorowidz nazw czerwców barwierskich…472
Spis roślin wymienionych w tekście…488
Skorowidz nazwisk autorów…493
Spis dostrzeżonych omyłek…503