Spis treści
PRZEDMOWA.. 8
NAZWA „POMORZE”. 10
POWSTANIE NAZWY „POMORZE”. 11
EPOKA PRZEDHISTORYCZNA.. 13
OKRES l 16
„NIEZAWISŁOŚĆ POMORZA”. 16
ZALUDNIENIE POMORZA U PROGU CZASÓW HISTORYCZNYCH.. 16
POMORZE NA TLE STOSUNKÓW POLSKI Z DANIĄ I SZWECJĄ OKOŁO ROKU 1000. 19
KRÓL BOLESŁAW CHROBRY NA POMORZU.. 20
CZASY SAMODZIELNOŚCI POMORZA GDAŃSKIEGO I NADODRZAŃSKIEGO.. 22
BOLESŁAW KRZYWOUSTY ZDOBYWCĄ POMORZA.. 24
MISJE BISKUPA OTTONA BAMBERSKIEGO NA POMORZU.. 26
WARUNKI UKŁADU.. 27
OSTATECZNE UREGULOWANIE SPRAW POMORZA – A ZJAZD W MERSEBURGU.. 28
POMORZE GDAŃSKIE ODZYSKUJE SAMODZIELNOŚĆ. 28
NIEZAWISŁOŚĆ POMORZA KONIECZNOŚCIĄ DZIEJOWĄ A NIE BUTNYM DĄŻENIEM… 30
SAMBOR I 31
KSIĄŻĘ MESTWIN I 31
GRZYMISŁAW KSIĄŻĘ ŚWIECKI 32
KSIĄŻĘ ŚWIĘTOPEŁK DĄŻY DO UNIEZALEŻNIENIA POMORZA DO POLSKI 33
SPROWADZENIE ZAKONU NAJŚWIĘTSZEJ PANNY MARII TZW. KRZYŻAKÓW… 34
EKSPANSYWNA POLITYKA ŚWIĘTOPEŁKA.. 37
BUDOWA PAŃSTWA KRZYŻACKIEGO.. 37
WOJNA ŚWIĘTOPEŁKA Z KRZYŻAKAMI 38
RODZINA KSIĄŻĘCA.. 39
KOALICJA PRZECIW ŚWIĘTOPEŁKOWI I PLAN ROZBIORU POMORZA.. 40
CHARAKTERYSTYKA ŚWIĘTOPEŁKA.. 41
KSIĄŻĘ MESTWIN II 42
PRZYŁĄCZENIE POMORZA DO POLSKI 44
KRZYŻACKA INTRYGA.. 44
OSTATNIE LATA PANOWANIA MESTWINA II 44
PRZEMYSŁAW KSIĘCIEM POMORZA I TEGOŻ KORONACJA NA KRÓLA POLSKIEGO.. 45
ŚMIERĆ PRZEMYSŁAWA II 46
ZDOBYCIE PRUS. 47
WALKA O POMORZE WŁADYSŁAWA ŁOKIETKA.. 48
ZDRADA ŚWIĘCÓW… 49
WEWNĘTRZNE PRZEOBRAŻENIA ZAKONU NIEMIECKIEGO.. 51
ZABÓR POMORZA PRZEZ KRZYŻAKÓW… 51
OKRES II 53
STOSUNKI WEWNĘTRZNE NA POMORZU DO R. 1309. 53
STOSUNKI SPOŁECZNE. 53
SPOŁECZEŃSTWO POMORSKIE. 55
ADMINISTRACJA KRAJU.. 56
STOSUNKI KOŚCIELNE. 59
STOSUNKI NARODOWOŚCIOWE. 61
HERB POMORZA.. 66
HERB KASZUBSKI 66
OKRES II 67
W KRZYŻACKIEJ NIEWOLI 67
CHARAKTERYSTYKA KRÓLA WŁADYSŁAWA ŁOKIETKA.. 67
SYMBOL MALBORKA.. 68
CHĘĆ ODZYSKANIA POMORZA W DRODZE PROCESOWEJ. 69
KRZYŻACY WOBEC KORONACJI I PRZEGRANEGO PROCESU W R. 1320. 70
PRZYMIERZE POLSKO-LITEWSKIE A SOJUSZE KRZYŻACKIE. 70
PIERWSZA WOJNA Z KRZYŻAKAMI O POMORZE. 71
DLACZEGO NIE UZYSKANO POMORZA?. 72
WYROK POLUBOWNY W SPRAWIE POMORZA.. 74
NOWY PROCES Z KRZYŻAKAMI 74
PRAWDA O POKOJU KALISKIM W R. 1343 Z KRZYŻAKAMI 75
WARUNKI POKOJU KALISKIEGO.. 76
ROZWAŻANIA NA TEMAT POKOJU KALISKIEGO.. 76
ZBLIŻENIE POLSKO-LITEWSKIE. 78
POLSKA, LITWA A ZAKON.. 78
ŚMIERĆ JADWIGI 79
PRZYCZYNY WIELKIEJ WOJNY Z KRZYŻAKAMI W R. 1410. 80
POGROM KRZYŻAKÓW POD GRUNWALDEM… 81
SKUTKI GRUNWALDU.. 84
POKÓJ W TORUNIU (1411). 84
STOSUNKI DYPLOMATYCZNE POLSKI Z ZAKONEM PO I POKOJU TORUŃSKIM.. 85
DRUGA WOJNA Z ZAKONEM W R. 1414-1422. 86
SPRAWY KRZYŻACKIE NA SOBORZE W KONSTANCJI (1414-1418). 86
PLANY MAŁŻEŃSKIE WYMIERZONE PRZECIW ZAKONOWI 88
TRZECIA WOJNA Z ZAKONEM (1431-1435). 88
WALKA O WYBRZEŻE MORSKIE. 90
PRZYCZYNY WOJNY 13 LETNIEJ. 91
PRZEBIEG WOJNY TRZYNASTOLETNIEJ. 93
Okres I. Utrata Prus Wschodnich. 93
Okres II. Zdobycie Prus Zachodnich. 95
SZUKANIE DROGI POKOJOWEJ. 97
II POKÓJ W TORUNIU 19 PAŹDZIERNIKA 1466 ROKU.. 98
SPRAWY WEWNĘTRZNE. 99
NOWA ADMINISTRACJA KRAJU.. 99
ZAKRES DZIAŁANIA KOMTURA.. 103
RODZAJE OSAD.. 104
STOSUNKI KOŚCIELNE. 108
STOSUNKI NARODOWOŚCIOWE. 109
ŻYCIE KULTURALNE. 112
WYWÓZ ZBOŻA.. 114
OKRES III 117
OKRES POD ZNAKIEM ORŁA BIAŁEGO.. 117
STOSUNEK „PRUS KRÓLEWSKICH” DO KORONY POLSKIEJ. 117
WALKA O KONSTYTUCJĘ. 118
UPADEK ZAKONU NIEMIECKIEGO.. 121
ALBRECHT BRANDENBURSKI OSTATNI WIELKI MISTRZ ZAKONU KRZYŻACKIEGO.. 124
SEKULARYZACJA PRUS WSCHODNICH.. 127
WARUNKI POKOJU WIECZYSTEGO PRUS KSIĄŻĘCYCH Z POLSKĄ.. 129
ROZWAŻANIA NA TEMAT SEKULARYZACJI 130
REWOLUCJA POJĘĆ RELIGIJNYCH W PRUSACH KRÓLEWSKICH.. 130
STANISŁAW HOZJUSZ. 137
ODRODZENIE KOŚCIOŁA KATOLICKIEGO W PRUSACH KRÓLEWSKICH.. 138
SPRAWA TORUŃSKA.. 142
DĄŻENIE GDAŃSKA DO STATUSU UDZIELNEJ REPUBLIKI KUPIECKIEJ 143
WOJNA GDAŃSKA.. 144
PIERWSZE PRÓBY POŁĄCZENIA BERLINA Z KRÓLEWCEM… 146
POCZĄTKI SZEŚĆDZIESIĘCIOLETNIEJ WOJNY POLSKO-SZWEDZKIEJ. 147
DRUGA WOJNA ZE SZWEDAMI 148
HOŁD PRUSKI 1611. 148
NIEPEWNOŚĆ HOHENZOLLERNÓW… 149
WOJNA O POMORZE DĄŻENIEM DO ODEPCHNIĘCIA POLSKI OD MORZA.. 149
ROZEJM ALTMARSKI 1629. 153
ROZEJM W SZTUMSKIEJ WSI 1635. 154
ROZWIĄZANIE DĄŻEŃ KRÓLEWSKICH CO DO FLOTY NA BAŁTYKU.. 156
NOWY NAJAZD SZWEDZKI – POTOP 1655. 158
STANOWISKO GDAŃSKA.. 159
PRUSY KRÓLEWSKIE TERENEM WOJNY. 159
PLANY ROZBIORU POLSKI – TRAKTAT W RADNOT 1656. 160
UTRATA LENNA PRUS KSIĄŻĘCYCH.. 161
OSTATNI OKRES WOJNY SZWEDZKIEJ. 161
POKÓJ W OLIWIE ROKU 1660. 163
MICHAŁ WIŚNIOWIECKI 164
PLANY BAŁTYCKIE JANA III SOBIESKIEGO.. 165
PRZYMIERZE POLSKO-AUSTRIACKIE I ODSIECZ POD WIEDNIEM 1683. 167
WYBÓR ELEKTORA SASKIEGO FRYDERYKA AUGUSTA – KRÓLEM POLSKI 169
POLSKA ZANIEDBAŁA MORZE. 170
ELEKTOR BRANDENBURSKI – KRÓLEM PRUSKIM… 170
WOJNA PÓŁNOCNA 1700-1721. 171
PRUSKO-ROSYJSKIE PRZYMIERZE PRZECIW POLSCE. 176
DUCH RELIGIJNY POLSKI ZA SASÓW… 177
UDZIAŁ POMORZA W WALCE O TRON POLSKI 178
NARUSZENIE NIETYKALNOŚCI RZECZYPOSPOLITEJ W CZASIE WOJNY SIEDMIOLETNIEJ 1756-1763. 182
PRZYMIERZE KATARZYNY II Z FRYDERYKIEM II W ZAWARTE W ROKU 1764. 183
NOWY KRÓL I JEGO ZAMIARY. 185
KONFEDERACJA TORUŃSKA DYSYDENTÓW… 186
PROTEKTORAT ROSYJSKI NAD GDAŃSKIEM… 187
ZAGONY KONFEDERATÓW BARSKICH NA POMORZU.. 188
PRUSY DĄŻĄ DO PODZIAŁU POLSKI 189
ZABÓR PRUS POLSKICH I WARMII 5 STYCZNIA 1772 ROKU.. 190
OKUPACJA PRUS POLSKICH.. 191
ZŁOŻENIE HOŁDU.. 192
USTALENIE GRANIC ZABORU PRUSKIEGO W ROKU 1772. 193
UZNANIE ZABORU PRZEZ SEJM WARSZAWSKI 195
SPRAWY WEWNĘTRZNE. 196
ZARZĄD KRAJEM… 196
SĄDOWNICTWO.. 198
ZALUDNIENIE KRAJU.. 202
STOSUNKI KOŚCIELNE. 206
STOSUNKI NARODOWOŚCIOWE. 208
RUCH KOLONIZACYJNY W PRUSACH POLSKICH.. 210
STOSUNKI KULTURY MATERIALNEJ. 210
STOSUNKI KULTURY DUCHOWEJ. 212
STANOWISKO KOPERNIKA W DZIEJACH KULTURY. 213
NARODOWOŚĆ KOPERNIKA I KRÓTKI RYS JEGO ŻYCIA.. 214
RODZINA WEJHERÓW… 215
Z DZIAŁALNOŚCI ZNACZNIEJSZYCH POMORZAN.. 215
DRUKARSTWO W PRUSACH KRÓLEWSKICH.. 216
KLASZTOR W OLIWIE. 218
WSPÓŁCZESNE DZIEJOPISARSTWO.. 218
PIŚMIENNICTWO ZIEMI CHEŁMIŃSKIEJ. 220
OKRES IV.. 221
W NIEWOLI PRUSKIEJ. 221
PIERWSZE LATA PANOWANIA PRUSKIEGO NA POMORZU. GDAŃSK I TORUŃ. 221
POMORZE NA TLE WOJEN NAPOLEOŃSKICH.. 223
TZW. OSTMARKEN-POLITIK NA POMORZU.. 228
- a) Polityka kolonizacyjna Fryderyka II 228
- b) Zaostrzenie polityki kolonizacyjnej po Powstaniu Listopadowym.. 229
- c) Tzw. „Kulturkampf”. 230
- d) Właściwa „Ostmarkenpolitik”. 232
PARCELACJA SPÓŁKOWA TEODORA KALKSTEINA. 233
WŁOŚCI RENTOWE. 233
SPÓŁDZIELCZOŚĆ. 234
- e) Hakatyzm.. 234
- f) Wywłaszczenie. 235
TORUŃSKA MOWA WILHELMA II W DNIU 22 WRZEŚNIA 1894 ROKU.. 235
STOSUNKI WEWNĘTRZNE. 236
USTRÓJ NOWO NABYTEJ PROWINCJI 236
SAMORZĄD MIEJSKI 238
SAMORZĄD GMINY WIEJSKIEJ. 239
ZARZĄD KRAJEM… 241
SĄDY. 242
RÓWNOUPRAWNIENIE WYZNANIOWE. 244
- a) KOŚCIÓŁ KATOLICKI 245
- b) ZBORY EWANGELICKIE. 246
SZKOLNICTWO.. 246
PRAWA OBYWATELSKIE. 249
- a) Wolność wyboru miejsca zamieszkania i zawodu. 249
- b) Wolność osobista i gwarancja prawa domowego. 250
- c) Nietykalność własności 250
- d) Wolność druku. 250
- e) Wolność zgromadzeń. 251
PRAWO POLSKIEJ NARODOWOŚCI I JĘZYKA POLSKIEGO.. 251
- a) Język polski 251
- b) Ograniczenie narodowości polskiej 252
SYSTEM PODATKOWY. 253
POCZTY I KOLEJE. 253
HANDEL, PRZEMYSŁ I RĘKODZIEŁO.. 255
GOSPODARKA ROLNA.. 257
STOSUNKI NARODOWOŚCIOWE. 259
KOSZTY PIENIĘŻNE POLITYKI ANTYPOLSKIEJ DO ROKU 1907. 261
STOSUNKI KULTURALNO-NARODOWE NA POMORZU.. 261
- a) Filomaci pomorscy, „Kuźnia pelplińska”, ks. Kujot. 261
- b) Dr Florian Ceynowa. 262
- c) Hieronim Derdowski – pieśniarz kaszubski. 263
- d) Józef Wybicki, twórca „Mazurka Dąbrowskiego”. 264
KULTURA LUDOWA I STRUKTURA DUCHOWA LUDNOŚCI POMORSKIEJ 265
MUZEUM KASZBUSKIE W WDZYDZACH.. 266
INNE MUZEA I ZBIORY NA POMORZU.. 266
CZASOPISMO „GRYF”. 267
BUDOWNICTWO, RZEŹBA I MALARSTWO NA POMORZU.. 267
Sztuka Gdańska. 271
PIŚMIENNICTWO POLSKIE NA POMORZU W DRUGIEJ POŁOWIE XIX WIEKU.. 273
- a) Brodnica. 273
- b) Chełmno. 274
- c) Chełmża. 276
- d) Pelplin. 276
- e) Gdańsk. 276
OKRES V.. 277
POD ZNAKIEM ORŁA BIAŁEGO.. 277
SPRAWA POMORZA PODCZAS I WOJNY ŚWIATOWEJ 1914-1918. 277
ORGANIZACJA RUCHU NIEPODLEGŁOŚCIOWEGO NA POMORZU.. 279
POKÓJ W WERSALU 28 CZERWCA ROKU 1919. 283
- a) Stosunek potęg do Polski na Kongresie. 283
- b) Warunki pokojowe. 284
- c) Plebiscyty. 284
- d) Wolne Miasto Gdańsk. 284
- e) Umiędzynarodowienie Wisły. 285
- f) Prawa mniejszości narodowych. 285
PLEBISCYT W PRUSACH POLSKICH i WSCHODNICH.. 285
KONWENCJA POLSKO-GDANSKA.. 286
SPRAWA SUWERENNOŚCI GDAŃSKA I PROTEKTORAT NAD NIM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. 286
OBRONA WYBRZEŻA.. 287
FLOTA WOJENNA.. 288
ŻEGLUGA HANDLOWA.. 288
GDYNIA JAKO PORT POLSKI 288
GŁOWA PAŃSTWA POLSKIEGO O NIEROZERWALNYM ZWIĄZKU MORZA Z CAŁĄ POLSKĄ.. 289
DZIEJE GOSPODARCZEJ EWOLUCJI POLSKI I ROZWOJU HANDLU MORSKIEGO W LATACH OSTATNICH.. 291
WARUNKI GOSPODARCZEGO ROZWOJU POMORZA. 291
ŻYCIE GOSPODARCZE NA POMORZU.. 292
WROGA, PRUSKA PROPAGANDA NA POMORZU.. 295
ROZWÓJ OŚWIATY I SZKOLNICTWA NA POMORZU.. 296
ORGANIZACJA SIŁY ZBROJNEJ NA POMORZU 1920 – 1927. 298
SAMORZĄD TERYTORIALNY. 302
- a) Samorząd gminny. 302
- b) Samorząd powiatowy. 303
- c) Samorząd wojewódzki 304
- d) Administracja państwowa. 304
TROSKA O POMORZE. 304
ŹRÓDŁA I OPRACOWANIA. 305
